Ara
  • Şeyla İbrahimoğlu Delen

TUVALET ALIŞKANLIĞINA GEÇİŞE HAZIRLIK



Tuvalet alışkanlığı çocuğun ve bakım veren kişinin hazır olduğu bir dönemde başlanması çok önemli. Aile olarak hazır olmadığınız bir zamanda başlangıç, çocuğun bu aşamayı sorunsuzca atlatabilmesini engelleyebilir.


Çocuk için tuvalet alışkanlığına hazır olmak demek; hem fizyolojik olarak kas gelişiminin tamamlanmış olması hem gelişimsel olarak kendini ifade becerilerinin kazanılmış olması hem de psikolojik olarak sağlıklı bir döneminde olması demektir.


Tuvalet alışkanlığı için ortalama en uygun dönem 24-48 aylar arasıdır. Daha erken dönemde başlamak ve aşırı baskı kurarak bir an önce çocuğun temiz kalmasını sağlamaya çalışmak, hem fizyolojik olarak yapamayacağı bir şeyi yapmasını istemek hem de ilerde gelişebilecek bazı ruhsal sorunların başlamasına neden olabilir. İki yaşından önce denendiğinde alışkanlık kazandırılsa bile çocuğun ileriki dönemde kabızlık ya da idrar tutma zorluğu gibi sıkıntılarla karşılaşma riski artıyor. Aynı zamanda bu çocuklarda ileriki dönemlerde güven kaybı, içine kapanıklık ya da aşırı mükemmeliyetçilik gibi psikolojik durumlar da ortaya çıkabiliyor. 


Benzer şekilde hiç bu alışkanlığı vermemeye çalışmak, zamanı gelince nasılsa kendi söyler diye bırakmak da hem çocuğun tuvalet alışkanlığının gecikmesine hem de ruhsal açıdan sorunlara neden olabilir.


Hazır olduğunu nasıl anlarız?


  • Tuvalet alışkanlığının vaktinin geldiğini anlamanın en iyi yolu, çocuğun tuvaletini artık ‘durarak’ yaptığını fark etmekle başlar. Çocuklar normalde tuvaletlerini ‘yürüyerek’ yaparlar, ancak idrar yolları kaslarını kontrol edebilecek yetiye geldiklerinde, artık yürüyerek değil, ayakta durup, bekleyip, tuvaletlerini yapıp sonra yürümeye devam ederler.

  • Basit emirleri yerine getirebiliyorsa,

  • İsteklerini kelimelerle konuşarak anlatabiliyorsa,

  • Kendi kendine basit giysileri çıkarabiliyorsa,

  • Genellikle gün içinde 2-3 saat kuru kalabiliyorsa,

  • Tuvalete çıktığı saatlerin bir rutini oluşmuşsa,

  • Altının ıslaklığından rahatsızlık duyuyorsa,

  • Tuvaletini bezine yapmadan önce fark edebiliyorsa ve ifade eder hale gelmişse tuvalet alışkanlığına geçişe başlama zamanları gelmiş demektir.

Bazı durumlar yaşı gelmesine karşın tuvalet alışkanlığını zorlaştırabilir.


  • Henüz çocuğun saydığımız belirtileri göstermiyor olması,

  • Devamlı kabızlık problemi yaşaması,

  • Son dönemde hayatında önemli değişiklik olması (yeni bakıcı, yeni kardeş, taşınma, ölüm)

  • Tuvalet alışkanlığını verecek olan kişinin gergin, sinirli olması, yeterli zaman ayıramayacağını düşünmesi ve birden fazla kişinin farklı şekillerde çocuğa tuvalet alışkanlığı vermeye çalışıyor olması.


ŞEYLA İBRAHİMOĞLU DELEN Uzman Nöropsikolog

7 görüntüleme